De bergen in!

Na de Alpen zijn de Pyreneeën het bekendste gebergte van West-Europa, ze liggen op de grens van Spanje en Frankrijk. Het gebergte strekt zich uit tussen de Atlantische Oceaan en de Middellandse Zee, en is ongeveer 430 kilometer lang en 60 tot 130 kilometer breed. In Spanje bestrijken de Pyreneeën vier Spaanse regio's: Aragón, Baskenland, Catalonië en Navarra. Het ministaatje Andorra ligt in het hart van de Pyreneeën. 

Inmiddels is ons vorige bezoekje aan de Spaanse Pyreneeën meer dan 25 jaar geleden en dat was zeker voor herhaling vatbaar. Helaas is het er niet eerder van gekomen,  pas in juni 2025 ga ik nog eens terug naar deze prachtige regio. Vanuit Andorra maken we enkele uitstapjes naar onder andere het Spaanse deel van dit gebergte.

Ribes de Freser

Ribes de Freser ligt in de Catelaanse provincie Girona  en telt 1.785 inwoners en is het onderste eindpunt van de tandradspoorweg van Núria. Het bergdorpje temidden van veel natuur van het Reserva Nacional de Freser i Setcasses en is daarmee een basis voor wandelaars, fietsers en natuurliefhebbers. . In Ribes de Freser begint namelijk een mooie rit door de bergen met de "Cremallera", een tandradbaan naar het 1000 meter hoger gelegen bedevaarts- en skioord Vall de Núria. In een kleine drie kwartier klimt de trein - over het grootste deel van het 12.5 km lange tracé met behulp van een tandrad - omhoog door tunnels en kloven en langs afgronden en wisselende vergezichten.

De spoorweg werd destijds (in 1931) aangelegd om de stroom pelgrims naar het bedevaartsoord Santuari de Núria te brengen. Nu gaan er dagelijks vele toeristen mee naar boven, 's winters om er te skiën en 's zomers voor een bergwandeling, een rit te paard, een bezoek aan het themapark of alleen maar voor een picknick op het gras voor het santuario. En natuurlijk hoort daar een bezoekje aan het Santuari de Núria en de Ermita de Sant Gill bij.

De lijn verbindt Ribes de Freser met Queralbs en Vall de Núria. Omdat Queralbs het hoogste punt in deze vallei is waar men met een auto kan komen, is deze lijn -behalve het oude voetpad/ezelspoor- de enige manier om bij het skioord Núria te komen.
De lijn is geopend op 22 maart 1931 en is sindsdien al elektrisch. Hij is vanaf 2 januari 1984 onderdeel van de Ferrocarrils de la Generalitat de Catalunya (FGC).

Vall de Núria

Op anderhalf uur van de Costa Brava en Barcelona ligt deze mooie vallei van 8km groot tegen de grens van Frankrijk aan (in het hart van de oostelijke Pyreneeën). Het gebied heeft toppen van 3000 m boven de zeespiegel en wordt in dewinter goed bezocht om te skiën, sneeuwwandelen, langlaufen etc. In de zomer is het een uitstekend gebied om te wandelen, mountainbiken, paardrijden, kanovaren, bootje huren.

Over het Cremallera-smalspoor maak je met het tandradtreintje van Ribes de Freser een 45 minuten durende spectaculaire rit door de Vall de Núria (12.5 km) naar het 1000 m hogere Núria. De houten wagons die vroeger gebruikt werden, zie je nog staat in het station van Ribes Vila. Je passeert het enige tussenstation Queralbs, en onderweg zie je kloven en allerlei tunnels. Je hebt steeds mooie en afwisselende vergezichten! De spoorweg werd destijds (in 1931) aangelegd om de stroom pelgrims naar het bedevaartsoord Santuari de Núria te brengen. Nu wordt het vooral door de toeristen gebruikt. De enige mogelijkheid om Nuría te bezoeken, is het treintje! Je kan wel met de auto tot Queralbs komen en vandaar de trein nemen. Treinkaartje kost hetzelfde, ongedacht welk station je kiest. Naast het spoor loopt een parallelle pad waardoor je ook ter voet naar boven kan. Dit is de oude pelgrimsweg, de Camí Vell. Je moet wel 4 uur flink doorstappen. Velen komen alléén naar de vallei voor het treintochtje, maar er is zoveel meer te zien en te beleven!

La Seu d’Urgell

Niet ver van het winkelparadijs Andorra (14 km) ligt het aangename, levendige grensstadje, met 12.000 inwoners. Het ligt aan de C-14, die in zuidelijke richting door het dal van de Rio Segre loopt en de verbinding vormt tussen Lleida en Barcelona 
La Seu is een voormalige bisschopsstad, aan de samenvloeiing van de rivieren Valira en Segre. La Seu d'Urgell is de belangrijkste stad in het noorden van de provincie Lleida (regio Catalonië). Natuurlijk kom je hiernaartoe om het pronkstuk van de stad, de kathedraal, en de oude stad te bewonderen, maar er komen vooral natuurliefhebbers die de prachtige omgeving intrekken. De stad is de toegangspoort tot het grootste beschermde Nationale park van Catalonië, Cadi-Moixero

La Seu d'Urgell ligt aan de voet van de Pyreneeën, op een hoogte van 690 m, in een typische Pyrenese vallei, het brede Dal van de Río Segre, met beboste bergen, weilanden, talrijke bronnen hoge bergtoppen en (vervallen) bergdorpen. Ten oosten van het dal ligt Puigcerdá, een levendige grensstad (Spanje/Frankrijk). De stad wordt omringd door de belangrijkste skigebieden op de zuidelijke hellingen van de Pyreneeën, met meer dan 120 km aan paden waar het mogelijk is om mooie routes te maken met sneeuwschoenen of met ski's, genieten van de rust van een landschap van grote natuurlijke schoonheid. De stad wordt ten zuiden gedomineerd door de Sierra del Cadí en ligt tussen twee Natuurparken, het Cadi Moixero (zie hieronder) en Alt Pirineu (nw), een gebied met hoge bergen en toevluchtsoord van bedreigde diersoorten

Geschiedenis
De geschiedenis van La Seu, op dit moment bekend door de prachtige kathedraal die de stad naam geeft, gaat terug tot de tijd van de Romeinen, toen het werd gekozen als een nederzetting voor de legioenen die in de plaats een strategisch punt van vitaal belang zagen. Beetje bij beetje groeide de stad en werd in de 6e eeuw onder de Visigoten uitgeroepen tot bisschopsstad. De oorspronkelijke kathedraal en stad is in de 8e eeuw door de Moren verwoest. Een nieuwe wedergeboorte begon op hetzelfde moment waarop de fundamenten van de kathedraal werden gebouwd en de kathedraal de nieuwe magnetische pool van de Segre-vallei werd

We komen het plaatsje binnen bij het Parc Olimpic del Segre, een groot watersportpark met een kunstmatig te reguleren wildwatertraject dat gebruikt werd tijden de Olympische spelen van 1992.

Het centrum van La Seu ligt er achter, een stukje hoger boven de rivier en bereikbaar met trappen en een lift. Het is een aardig, levendig, bergstadje met een brede platanenallee, smalle stenen straatjes en een 12e eeuwse dom. Hier zetelt een van de twee laatste Europese bisschoppen met wereldlijke macht'; hij is samen met de Franse president het staatshoofd van Andorra. 

Os de Civis

Os de Civis is een spaanse enclave in Andorra en ligt op 2.150 meter hoogte dicht bij de Spaans-Andorrese grens. De weg naar het dorp ligt ingeklemd  tussen hoge rotswanden en is per auto alleen te bereiken via een route die langs Sant Julià de Lòria in Spanjes's buurland Andorra loopt. Het laatste gedeelte is een smalle weg met hoge overhangende rotsen. Vroeger was deze omgeving een beruchte smokkelroute. Tegenwoordig wordt het dorp vanuit Andorra veelal door dagjesmensen bezocht.

Inwoners en bezoekers van dit Spaanse dorp moeten dus eerst de grens de dwergstaat Andorra passeren voordat ze naar het Spaanse dorp kunnen rijden. Deze vreemde situatie is het gevolg van het feit dat het dorp vanwege de ligging waarschijnlijk beter bij Andorra zou horen maar wat niet het geval is want Os de Civis is altijd als Spaans gezien.